Geriatrische fysiotherapie

Mensen die ouder worden en de beweeglijkheid van hun lichaam zien afnemen, komen doorgaans in aanraking met de fysiotherapeut voor ouderen. In onze praktijk zijn dat Marja Fransen-Lanz, Otto Hommes en Pim Breeuwer.

Deze fysiotherapeuten hebben zich gespecialiseerd in de zorg voor kwetsbare ouderen en cliënten/patiënten met een hoge (biologische) leeftijd die te maken hebben met complexe gezondheidsproblematiek.Het gaat daarbij niet alleen om ouderen, maar ook om patiënten die bijvoorbeeld als gevolg van een beroerte, dementie, de ziekte van Parkinson, of een gebroken heup, verschijnselen vertonen van ouderdom of een groter valrisico hebben. Wij werken vanuit onze specifieke kennis over de doelgroep en de daarbij voorkomende ziektebeelden. De patiënten doen vooral oefentherapie, gericht op het herwinnen en omgaan met verlies van mobiliteit en zelfstandigheid.

Tot ons werk behoort ook het adviseren en begeleiden van gezinsleden en eventuele mantelzorgers, over onder andere het ziektebeeld, de prognose, de behandeling, transfers, dagelijkse handelingen en hulpmiddelen. Daarnaast onderhouden wij contact met de overige disciplines die een rol spelen bij de behandeling. Denk aan huisarts, praktijkondersteuner, thuiszorg, geriatrisch verpleegkundige, geriatrisch specialist e.d. Tevens zijn wij aangesloten bij het Geriatrie Netwerk Fysiotherapie Zuid-Kennemerland.

Parkinson

De ziekte van Parkinson is een ziekte van de hersenen. Wie aan de ziekte lijdt, kan uiteenlopende klachten hebben en de ziekte van Parkinson is dan ook erg complex. Voor geen enkele patiënt is het beeld van parkinsonsymptomen hetzelfde.

Voorbeelden symptomen

  • Trillen (tremor) van de handen, benen, kin of tong
  • Trager worden van bewegingen (bradykinesie), moeite met starten van bewegingen (akinesie) en ontbreken van automatische bewegingen (hypokinesie)
  • Stijfheid van de spieren (rigiditeit)
  • Houdings- en evenwichtsproblemen en soms vallen bij langer bestaan van de ziekte
  • ‘Bevriezen’ van de benen tijdens lopen (freezing), waardoor het lijkt alsof de voeten aan de vloer blijven plakken

 

Naast de bovengenoemde symptomen kunnen een breed scala aan andere klachten optreden zoals trager denken, verminderde reuk, slaapstoornissen, obstipatie, stemmingsproblemen en verandering van seksuele behoeften. Bovenstaande symptomen treden alleen lang niet bij alle patiënten op. Daarnaast verschilt de ernst van de klachten en het beloop van de ziekte van patiënt tot patiënt. Dit geldt zeker voor patiënten met aandoeningen die lijken op de ziekte van Parkinson, de zogeheten parkinsonismen.

Behandeling

In de afgelopen jaren zijn verschillende richtlijnen ontwikkeld voor de behandeling van de ziekte van Parkinson. Een zorgvuldige diagnostiek en een goede behandeling zijn essentieel voor deze chronisch progressieve aandoening.

Bij de behandeling van Parkinson wordt onderscheid gemaakt tussen de vroege fase, de middenfase en de late fase van het ziekteproces. In de vroege fase ligt de nadruk op preventie van inactiviteit en bewegings- en valangst en het bevorderen van de conditie. In de middenfase is er aandacht voor het behoud van het dagelijks functioneren. In de late fase gaat het om het behouden van vitale functies en voorkomen van complicaties.

Voor meer info over de behandeling van Parkinson zie de folder “Fysiotherapie bij Parkinson”  of “Wat is dat ? Parkinson ?” (zie hieronder)

Etalagebenen ? Lopen !

De eerste keus voor behandeling van patiënten met claudicatio intermittens (of etalagebenen) is looptherapie. Door middel van looptherapie kan de pijnvrije loopafstand vergroot worden. Als deze looptherapie onder begeleiding van een fysiotherapeut wordt uitgevoerd (gesuperviseerde looptherapie), zijn de resultaten aanzienlijk beter. Een bijkomend voordeel is dat de fysiotherapeut ook aandacht kan besteden aan leefstijlveranderingen die nodig zijn om het risico op verdere problemen te verminderen. U kunt hierbij denken aan stoppen met roken, gezond eten en het ontwikkelen van een actieve levensstijl. Deze totaal-aanpak is ontwikkeld door ClaudicatioNet , een landelijk geïntegreerd zorgnetwerk van patiënten, fysiotherapeuten, vaatchirurgen en huisartsen. In onze praktijk is Pim Breeuwer  bij dit netwerk aangesloten.

 

Het woord looptherapie geeft al aan dat we iets anders bedoelen dan (sportief) wandelen. Met looptherapie bedoelen we lopen in een stevige wandelpas. Het is de bedoeling dat u zeer regelmatig oefent in het lopen van steeds langere afstanden. Voor het beste resultaat van de looptherapie is het van belang dat u minimaal 5 keer per week, maar het liefst dagelijks traint en dit minimaal 3 tot 6 maanden volhoudt. In het begin krijgt u 2 – 3 keer per week begeleiding van uw fysiotherapeut, maar uiteindelijk zal de therapie afgebouwd worden en gaat u steeds meer zelfstandig trainen. Door telkens door te lopen tot net voor u uw maximale loopafstand heeft bereikt, kan uw loopafstand vergroot worden.

Onze fysiotherapeut kan u hierbij helpen en zal samen met u een persoonlijk en gestructureerd trainingsprogramma samenstellen om tot een zo goed mogelijk resultaat te komen. Voor het behoud van het verkregen resultaat is het zeer belangrijk om een actieve levenstijl te ontwikkelen en te onderhouden. Naast het verbeteren van uw loopafstand zal uw uithoudingsvermogen en uw looppatroon worden verbeterd, en uw mogelijke angst voor inspanning worden overwonnen. Vooral het looppatroon is van belang. Om pijnklachten te omzeilen, gaan veel mensen op een andere geforceerde manier lopen. Uw fysiotherapeut kan u helpen een gezond looppatroon aan te leren. Bekijk voor meer informatie de folder van de Hart- en Vaatgroep (link naar folder), de patiëntenvereniging van en voor mensen met een hart- of vaataandoening.

COPD is een verzamelnaam voor longaandoeningen met vernauwing van de luchtwegen, waardoor het ademen moeilijker en minder efficiënt wordt. Deze vernauwing wordt geleidelijk aan erger. Prikkels van buitenaf, zoals roken, kleine gasdeeltjes of fijnstof doen de klachten verder toenemen. Typische verschijnselen zijn hoesten, slijm opgeven en kortademigheid bij inspanning. Door terugkerende luchtweginfecties kan de conditie verder achteruitgaan. In het begin heeft u vooral last  tijdens zwaardere lichamelijke inspanning zoals fietsen tegen de wind in, of hardlopen. Als de COPD verergert, kunt u al benauwd worden bij traplopen of stevig wandelen.

COPD kan niet genezen. U kunt er wel zo goed mogelijk mee leren omgaan. Dat kan, zeker in het begin, heel emotioneel zijn en onzekerheid opleveren. Belangrijk is dat COPD zo snel mogelijk herkend wordt. Neem de klachten dus serieus en loop er niet te lang mee rond. Door COPD tijdig te ontdekken kan er snel gereageerd worden met het instellen van de juiste medicatie en kan er snel gestart worden met fysiotherapie

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen?

Wij kunnen u helpen uw conditie op peil te brengen door inspanningstraining en spierkrachtoefeningen. Dit doen wij door middel van een long reactivitatie programma. Heeft u problemen met slijm ophoesten, dan kunnen wij  u helpen met het aanleren van een effectieve manier van slijm losmaken en huffen en/of hoesten. Ademoefeningen kunnen de kortademigheid verminderen. Ook zal de fysiotherapeut bij infecties snel doorverwijzen, waardoor de de medicatie kan worden aangepast. Hierdoor kunt u achteruitgang voorkomen. Tevens werkt de fysiotherapeut nauw samen met uw huisarts, longarts, diëtiste, longverpleegkundige en/of verzorgende van de thuiszorg.

 Wat houdt een long reactivatie programma in?

Bij aanvang van het programma kijken we waar uw beperkingen liggen en bepalen we samen welke doelen we willen bereiken. We gebruiken hiervoor een aantal testen en vragenlijsten. We hebben dan niet alleen een goed beeld van uw beginsituatie, maar door de testen later te herhalen kunnen we ook het resultaat vaststellen.

In overleg en afgestemd op uw situatie stellen we een trainingsprogramma op ter verbetering van uw conditie. Eventueel krijgt u aangepaste oefeningen voor bijvoorbeeld uw ademspieren en arm-, been of rompspieren. Wij blijven u continu begeleiden en helpen tijdens het programma.
Wij adviseren ook om een afspraak te maken bij een diëtiste, zowel bij overgewicht als ondergewicht. Er is veel winst te halen met goede voeding.

Wat levert het u op?

Minder benauwdheid, meer uithoudingsvermogen en u leert verantwoord bewegen, zodat u daarna zelfstandig uw conditie op peil kan houden.
Misschien vindt u dit moeilijk of durft u zich niet goed in te spannen omdat u steeds benauwd wordt. De fysiotherapeut kan u uitleggen wat u juist wel en wat u beter niet kunt doen. Uw inspanning wordt meestal beloond met vermindering van uw klachten. Doordat uw zelfvertrouwen groeit, kunt u daarna ook zelf meer gaan bewegen.